18. hafta, bebeğinizin sizi duymaya başladığı ve hareketlerinin artık neredeyse her anne tarafından hissedildiği duygusal bir haftadır. Aynı zamanda gebelikte spor ve egzersizin konuşulması için en uygun haftalardan biridir. Bu sayfadaki bilgiler, Op. Dr. Öznur Dündar Akın'ın 40 Haftada Doğum serisinin 18. hafta videosundan aktarılmıştır.
18. Haftada Bebeğin Gelişimi
Bebeğiniz durmaksızın büyümeye ve gelişmeye devam eder. Kas-iskelet sistemi ve sinir sistemi daha gelişmiş hâle gelmiştir; bu da daha fazla hareket anlamına gelir.
- Hareketler belirgin: Op. Dr. Öznur Dündar Akın'a göre 18. haftada hareketleri hissetmeyen gebe neredeyse kalmamıştır; hareketler daha net ve daha sık hissedilir.
- Esneme ve yumruk: Bebeğiniz artık esneyebilir ve elini yumruk yapabilir.
- Sizi duyabiliyor: Kulaklar neredeyse tamamen işlevseldir ve bebek annenin sesini duyabilir.
Bebeğinizle ses yoluyla bağ kurmak
Bebeğin anneyi duymaya başlaması, anne adayı için çok güzel bir heyecandır. Bu haftadan itibaren bebeğinize müzik dinletmek, babanın sesini duyurmak gibi duygusal anlar yaşanmaya başlar. Bebeğinizle konuşmak, ona şarkı söylemek bu dönemin keyifli ritüelleri hâline gelebilir.
Bu küçük alışkanlıklar yalnızca bebeğiniz için değil, sizin için de değerlidir. Gün içinde birkaç dakikanızı bebeğinize ayırmak, gebeliğin yoğun temposunda durup bu süreci fark etmenizi sağlar. Eşinizin de bu anlara katılması, babanın gebelik sürecine daha yakından dahil olmasına yardımcı olur. Hangi müziği seçeceğiniz ya da ne konuşacağınız önemli değildir; önemli olan bu anları keyifle ve birlikte yaşamanızdır.
18. Haftada Annede Neler Değişir?
Karnınız biraz daha büyümüştür ve artık daha belirgin bir gebe görünümündesiniz. Beslenmenize daha çok dikkat ediyor, takviyelerinizi kullanıyor, kısacası daha bilinçli bir gebe oluyorsunuz.
Ciltte renk değişiklikleri
18. haftada hormonal değişikliklere bağlı olarak bazı cilt değişiklikleri ortaya çıkabilir. Bunları görürseniz korkmayın:
- Linea nigra: Göbekten aşağıya doğru uzanan, gebelik çizgisi olarak bilinen kahverengi çizgi,
- Meme uçları çevresinde koyulaşma,
- Vücudun çeşitli bölgelerinde kararmalar.
Gebelik maskesine (kloazma) karşı dikkat
Op. Dr. Öznur Dündar Akın'ın özellikle altını çizdiği konu kloazmadır. Kloazma, gebelikte yüzde oluşan bir lekelenme türüdür ve halk arasında gebelik maskesi olarak bilinir. Diğer lekeler genellikle zamanla geçse de kloazma maalesef her yıl tekrarlayabilir. Bu nedenle oluşmaması için elinizden geleni yapmalısınız:
- Her dışarı çıkışta düzenli olarak güneş kremi kullanın.
- Gebelik süresince güneşe karşı özellikle dikkatli olun.
Gebelikte Spor ve Egzersiz
Op. Dr. Öznur Dündar Akın'a göre düzenli harekete aslında 14. haftadan itibaren başlanmış olması gerekir. Serinin hafta hafta anlatılması nedeniyle egzersiz konusu bu bölümde ele alınıyor. Henüz başlamadıysanız 18. hafta harekete geçmek için güzel bir zamandır.
Her gün bir saat yürüyüş
Op. Dr. Öznur Dündar Akın'ın gebelikte herkese mutlaka önerdiği şey, her gün bir saat yürüyüştür. Düzenli yürüyüşün hem anneye hem bebeğe pek çok faydası vardır:
- Bağırsak hareketlerini hızlandırır; 10-15 dakikalık yürüyüşten sonra bile gaz çıkışı ve rahatlama hissedilebilir. Kabızlığa iyi gelir.
- Kan basıncının düzenlenmesine yardımcı olur.
- İnsülin direncini azaltmaya katkı sağlar.
En önemlisi, yürüyüş özel bir yere gitmeyi ya da masraf yapmayı gerektirmez. Her sosyokültürel düzeyde her gebe için uygulanabilir. Bu yüzden her gün bir saat yürümeyi ihmal etmeyin.
Bir saati tek seferde tamamlamakta zorlanıyorsanız yürüyüşünüzü gün içine bölebilirsiniz. Rahat ayakkabılar giymek, yanınıza su almak ve kendinizi yorgun hissettiğinizde mola vermek yürüyüşü daha keyifli hâle getirir.
Gebelik pilatesi
Gebelik pilatesi, özellikle de aletli pilates kuvvetle önerilen seçeneklerdendir. Op. Dr. Öznur Dündar Akın, düzenli pilatese giden hastalarında normal doğumun daha kolay ilerlediğini gözlemlediğini anlatıyor. Bir fizyoterapist ya da bu konuda deneyimli bir uzman eşliğinde yapılan çalışmalarla vajinal kaslar doğuma çok iyi hazırlanabiliyor; bu fark muayene sırasında bile hissedilebiliyor.
Herkesin stüdyoya gitme imkânı olmayabilir. Bu durumda dijital platformlardaki gebelik pilatesi videolarıyla, doğuma olumlu etki edecek hareketleri bilinçli bir şekilde evde yapabilirsiniz.
Yüzme ve daha önce yapılan sporlar
- Yüzme gebelikte çok iyi bir spordur.
- Gebelikten önce profesyonel olarak bir spor yapıyorsanız, üçüncü aydan sonra dördüncü ayda bu sporu aynen sürdürmeniz önerilir; ayrıntıları doktorunuzla konuşun.
Gebelik bir hastalık değil
Op. Dr. Öznur Dündar Akın'ın sık hatırlattığı gibi gebelik bir hastalık değil, fizyolojik bir dönemdir. Ne kadar hareketli bir gebelik geçirirseniz, süreç de o kadar rahat ve keyifli geçer. İyi beslenmek, düzenli hareket etmek ve kendinize iyi bakmak, bebeğinize de aynı şekilde yansır.
Bu Hafta Yapılan Kontroller ve Testler
Ultrason açısından bu döneme ait önemli adımlar, yani üçlü-dörtlü tarama ve omurganın kapanmasının AFP veya ultrasonla değerlendirilmesi, 16. ve 17. haftalarda ele alınmıştır. Bu kontrolleri henüz yaptırmadıysanız doktorunuzla konuşun.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve doktor değerlendirmesinin yerini tutmaz. Gebeliğinizle ilgili kararları takip eden doktorunuzla birlikte verin.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. Op. Dr. Öznur Dündar Akın'a göre 18. haftada bebeğin kulakları neredeyse tamamen işlevseldir ve annenin sesini duyabilir. Bu dönemde bebeğinizle konuşmak, müzik dinletmek ve babanın sesini duyurmak güzel bağ kurma anları olabilir.
Op. Dr. Öznur Dündar Akın, 18. haftada hareketleri hissetmeyen gebenin neredeyse kalmadığını belirtiyor. Hareketleri hâlâ fark etmediyseniz bunu bir sonraki kontrolünüzü beklemeden doktorunuza danışmanız sizi rahatlatacaktır.
Op. Dr. Öznur Dündar Akın, gebelikte herkese her gün bir saat yürüyüş öneriyor. Düzenli yürüyüş bağırsak hareketlerini hızlandırıp kabızlığa iyi gelir, kan basıncını ve insülin direncini olumlu etkiler. Özel bir yer ya da masraf gerektirmediği için her gebe uygulayabilir.
Op. Dr. Öznur Dündar Akın, düzenli olarak özellikle aletli gebelik pilatesine giden hastalarında doğumun daha kolay ilerlediğini gözlemlediğini anlatıyor. Uzman eşliğinde yapılan çalışmalar vajinal kasları doğuma hazırlar. Stüdyoya gidemeyenler evde bilinçli şekilde pilates hareketleri yapabilir.
Bu çizgiye linea nigra, yani gebelik çizgisi denir ve hormonal değişikliklere bağlı olarak göbekten aşağıya doğru oluşur. Meme uçlarında koyulaşma ve vücutta çeşitli kararmalar da görülebilir. Korkulacak bir durum değildir.