38. hafta ile birlikte gebeliğin son üç haftasına girmiş olursunuz. Hafta hafta bu yolculuğu takip eden annelerin bir kısmı belki de geçen hafta doğum yapmıştır; 37. haftadan sonra gerçekleşen doğumların hepsi zamanında doğumdur. Bu hafta hâlâ bekleyen anneler için iki konu öne çıkar: Bebeğin kilosu ve boyu konusundaki gereksiz kaygılar ile angajman, yani bebeğin başının doğum kanalına yerleşmesi. Op. Dr. Öznur Dündar Akın'ın 40 Haftada Doğum video serisindeki 38. hafta anlatımından derlediğimiz bu yazı, özellikle rakamlara takılan annelere içi rahatlatan bir bakış sunuyor.
38. Haftada Bebeğin Gelişimi
Bu haftada bebekler genellikle 3200-3500 gram arasındadır. Ancak Op. Dr. Öznur Dündar Akın, bu dönemde kişisel farklılıkların çok fazla olduğunu ve verilen her rakamın annelerde bende bir anormallik mi var kaygısı yaratabildiğini belirtir. Bu nedenle tek bir rakam yerine 37 ile 40. haftalar arasındaki genel aralıkları bilmek daha yararlıdır.
Bebeğin kilosu kaç olmalı?
- 2,5 ile 4 kilo arası: Dr. Akın'a göre bu aralıktaki her bebek tamamen normaldir. Bebeğin mutlaka 3,5 ya da 4 kilo olması gibi bir şart yoktur; 2800 gram da normaldir, 3500 gram da.
- 2,5 kilonun altı: Bu durumda gelişme geriliği (SGA) söz konusu olabilir. Dr. Akın bunun genellikle bebekte bedensel bir sorun ya da zekâ geriliği anlamına gelmediğini, daha çok plasentayla ilgili bir sorunla ilişkili olabileceğini anlatır.
- 38. haftada 4 kilo: Bu çok olağan değildir; Dr. Akın bu durumda gebelik şekeri olup olmadığının düşünülmesi gerektiğini belirtir.
Bebeğin boyu kaç olmalı?
Doğumda bebek boyu genellikle 50 cm artı-eksi 2 cm, yani 48-52 cm arasındadır. Bebekler anne karnında cenin pozisyonunda durduğu için doğumdan hemen sonra bacaklarını tam açamazlar ve ölçüm hızlıca alınır. Bu yüzden birkaç santimlik farklar ölçüm koşullarından kaynaklanabilir.
Op. Dr. Öznur Dündar Akın bu konuda kendi oğlu Atlas'la ilgili bir anısını paylaşır: Doğumda kartına bakmamış, bir hafta sonra aşıya götürdüğünde boyunun 47 cm yazdığını görüp şaşırmıştır. Yeniden ölçüldüğünde bebeğin tamamen normal olduğu, doğumda bacaklarını tam açamadığı için kısa ölçüldüğü anlaşılmıştır. Dr. Akın'ın vardığı sonuç şudur: 47 cm doğan bir bebek ileride kısa olacak, 54-55 cm doğan bir bebek de mutlaka uzun olacak anlamına gelmez. Santim santim boy hesabı yapmanıza gerek yoktur.
37. haftadan sonra bebekte neler değişir?
Bebeğiniz 37. haftadan beri zaten hazırdır ve 40. haftaya kadar köklü bir değişim yaşamaz. Haftalar ilerledikçe:
- Kilosu ve yağ dokusu artar.
- Akciğer gelişimi biraz daha ilerler.
- Vücudundaki ince tüyler, yani lanugo, kısmen dökülmeye başlar. Bazı bebekler bu tüyler dökülmeden doğar; bu da normaldir.
- Cildi koruyan verniks tabakası iyice olgunlaşır.
38. Haftada Annede Neler Değişir?
Angajman: karnın düşmesi ve mide rahatlaması
37-38. haftalarda, bebeğin başı aşağıdaysa angajman başlamış olur; bebeğin başı doğum kanalına yerleşir. Çevrenizden karnın düşmüş, doğum yakın gibi yorumlar duyabilirsiniz. Angajmanın en hissedilir etkisi mide şikâyetlerinde görülür: Diyafram üzerindeki baskı azaldığı için, su içse bile reflü yaşayan anneler bile bir miktar rahatladığını fark eder.
Mesane baskısı artıyor
Bebeğin bu kadar aşağı inmesinin bir bedeli de vardır: Mesaneye baskı artar. Beş ya da on dakikada bir tuvalete gitme ihtiyacı duymak ve idrarınızı yaptıktan sonra bile hâlâ varmış gibi hissetmek, bebeğin başının yaptığı baskıya bağlı olarak oldukça normaldir. Bebek yaklaşık bir aydır mesanenin yakınındadır, ancak angajmanla birlikte daha da aşağı indiği için bu his belirginleşir.
Yani angajmanla birlikte üst tarafta rahatlama, alt tarafta ise artan bir baskı yaşarsınız. Mideniz rahatladığı için daha rahat yemek yiyebilirken, gece tuvalete kalkma sıklığınız artabilir. Bu tablo, bebeğin doğum için doğru pozisyona yerleştiğini gösteren olağan bir değişikliktir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Sık idrara çıkma bu haftalarda beklenen bir durumdur; ancak Op. Dr. Öznur Dündar Akın şu belirtilerden biri eşlik ederse doktorunuza danışmanızı önerir:
- İdrar yaparken yanma
- İdrar yolu enfeksiyonunu düşündüren şikâyetler
- Kanama
Doğum başlangıcı ve acil durum belirtileri ise serinin 39. hafta bölümünde ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Op. Dr. Öznur Dündar Akın'ın Önerileri
- Rakamlara takılmayın: Ultrasonda ya da doğumda ölçülen birkaç yüz gramlık veya birkaç santimlik farklar, normal aralık içindeyse endişe nedeni değildir.
- Bebeğiniz iri görünüyorsa sorun: Kilo beklenenden belirgin şekilde fazlaysa gebelik şekeri açısından değerlendirme gerekip gerekmediğini doktorunuzla konuşun.
- Tuvalet sıklığını normal karşılayın: Ama yanma veya kanama gibi farklı bir belirti fark ederseniz bunu ertelemeyin.
- Angajmanın rahatlığından yararlanın: Mide şikâyetleri azaldıysa daha düzenli ve dengeli beslenmeye fırsat bulabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve doktor değerlendirmesinin yerini tutmaz. Gebeliğinizle ilgili kararları takip eden doktorunuzla birlikte verin.
Sıkça Sorulan Sorular
38. haftada bebekler genellikle 3200-3500 gram civarındadır. Ancak Op. Dr. Öznur Dündar Akın'a göre 2,5 ile 4 kilo arasındaki her bebek tamamen normaldir. 2,5 kilonun altı ya da 38. haftada 4 kilo gibi değerler ise doktorunuz tarafından ayrıca değerlendirilir.
Doğumda bebek boyu genellikle 48 ile 52 cm arasındadır. Bebekler anne karnındaki pozisyonları nedeniyle doğumda bacaklarını tam açamadığı için ölçümde birkaç santim fark olabilir. Doğum boyu, çocuğun ileride kısa ya da uzun olacağını göstermez.
Angajman, başı aşağıda olan bebeğin başının doğum kanalına yerleşmesidir ve genellikle 37-38. haftalarda başlar. Halk arasında karnın düşmesi olarak bilinir. Diyafram üzerindeki baskı azaldığı için reflü ve mide şikâyetleri hafifleyebilir, buna karşılık mesane baskısı artar.
Evet, bebeğin başı iyice aşağı indiği için mesaneye baskı artar ve beş-on dakikada bir tuvalete gitme ihtiyacı duymak normaldir. İdrar yaptıktan sonra bile hâlâ varmış gibi hissedebilirsiniz. İdrar yaparken yanma, enfeksiyon belirtisi ya da kanama fark ederseniz doktorunuza danışın.
2,5 kilonun altındaki bebeklerde gelişme geriliği (SGA) söz konusu olabilir. Op. Dr. Öznur Dündar Akın bunun genellikle bedensel bir sorun ya da zekâ geriliği anlamına gelmediğini, çoğu zaman plasentayla ilgili bir durumla ilişkili olabileceğini belirtir. Bebeğinizin durumunu doktorunuz kontrollerle değerlendirecektir.