Hamileliğin 8. haftasında bebeğiniz hâlâ bir yaban mersini kadardır; 7. haftaya göre hacimce büyük bir fark yoktur, yalnızca milimetrik büyümeler sürer. Ama bu sessiz görünümün altında önemli eşikler aşılır: Kalp dört odacıklı yapısına kavuşur, eller ve ayaklar şekillenir, plasenta büyük ölçüde tamamlanır. Op. Dr. Öznur Dündar Akın, “40 Haftada Doğum” serisinin 8. hafta videosunu bilerek kısa tuttuğunu, çünkü 7. haftada başlayan değişimlerin bu hafta şekillenerek sürdüğünü söylüyor. Videonun ağırlık noktası ise bulantı devam ederken kilo kontrolünü elden bırakmamak.
8. Haftada Bebeğin Gelişimi
7. haftada oluşmaya başlayan organ taslakları bu hafta olgunlaşmaya devam eder. Dr. Akın, 8. haftayla birlikte embriyo döneminin sona ermeye yaklaştığını ve bundan sonra “fetüs”ten söz edileceğini belirtiyor. Bu haftanın öne çıkan gelişmeleri şunlardır:
- Nöral tüp: 7. haftada kapanan nöral tüpte kıvrılma başlar.
- Eller ve ayaklar: Kol ve bacak tomurcukları büyümeyi sürdürmüş, eller ve ayaklar oluşmuştur. Ancak parmakların arasındaki perdeler henüz ayrılmamıştır.
- Kalp: Embriyonal olarak kalp artık dört odacıklı hale gelmiştir. Kalp tepe atımı dakikada 120 ile 160 arasındadır.
- Sindirim sistemi: Mide, bağırsaklar, rektum ve yemek borusu ilkel haliyle oluşmuştur; ancak henüz tam işlevli değildir.
- Plasenta ve kordon: Hızla gelişmeye devam eder. Plasentanın büyük kısmı tamamlanmış, kordon çalışır durumdadır.
Ultrasonda ise bu ayrıntıların çoğu görülmez. Bebek yine beyazımsı bir görüntü olarak ölçülür; el ve ayak yapıları gibi ayrıntılar ilerleyen haftalarda seçilebilir hale gelir.
7. haftadan 8. haftaya ne değişti?
Özetlemek gerekirse 7. hafta organ taslaklarının ortaya çıktığı, 8. hafta ise bu taslakların belirginleşip şekil kazandığı haftadır. 7. haftada kalbin dört odacığı henüz ayırt edilemezken 8. haftada dört odacıklı bir kalpten söz edilebilir. 7. haftada uzamaya başlayan kol ve bacak tomurcukları ise 8. haftada el ve ayaklara dönüşmüştür.
Bebek hâlâ yolk kesesinden besleniyor
Plasenta ve kordon büyük ölçüde işlevsel hale gelse de yolk kesesi bebeği terk etmemiştir ve beslemeye devam eder. Dr. Akın bu bilgiyi özellikle bulantı yaşayan anne adaylarına hatırlatıyor: Yeterince yiyemiyorsanız dert etmeyin, bebeğinizi koruyan bir yolk kesesi var.
8. Haftada Annede Neler Değişir?
Bulantılar artık haftalardır sürüyor olabilir ve bu durumun canınızı sıktığını bilmek önemlidir. 7. haftada anlatılan mesane baskısı, gaz, kabızlık ve duygusal dalgalanmalar bu hafta da devam eder. Dr. Akın, 7 ile 8. haftanın birbirine çok benzediğini, hatta birlikte anlatılabileceğini; ancak hastalarından hafta hafta anlatımın çok aydınlatıcı bulunduğunu duyduğu için 8. haftayı ayrıca ele aldığını söylüyor.
Bulantı Döneminde Beslenme ve Kilo Kontrolü
Bu haftanın asıl mesajı, bulantı varken bile beslenmenin kontrolünü kaybetmemektir.
Bulantı varken neler yapabilirsiniz?
- Az az, sık sık yiyin. Büyük öğünler yerine küçük porsiyonlar tercih edin.
- Yudum yudum su için. Sadece bir yudum içebiliyorsanız bile bunu sık aralıklarla tekrarlayın.
- Maden suyu deneyin. İçiniz alıyorsa, içerdiği elektrolitler nedeniyle maden suyu iyi bir seçenek olabilir.
- Mideyi bastıran atıştırmalıklar: Çubuk kraker, leblebi ve nohut bu dönemde işinizi görebilir.
Bulantının olmadığı anları değerlendirin
Bulantının hafiflediği zamanlarda içinizin çektiği ve sağlıklı olduğunu bildiğiniz besinlere yönelin. Dr. Akın'ın örnekleri arasında ceviz, fındık, avokado, brokoli ve et bulunuyor. Ama strese girmeyin: Bir gün yalnızca çubuk krakerle idare ettiyseniz bu da olur.
“Hiçbir şey yiyemiyorum ama 2 kilo aldım”
Dr. Akın'ın muayenede sık duyduğu bir tablo bu. Anne adayı et, yumurta gibi besinleri yiyemez; ama mideyi bastırsın diye tabak tabak peynirli makarna ya da tost tüketir ve sonuçta kilo alır. Dr. Akın'ın önerisi: Peynirli makarna iyi geliyorsa peyniri artırın, makarnayı azaltın; miktarı kontrol altında tutun.
Bu uyarının nedeni açık: Bu haftada bebek yalnızca yaklaşık 1 gramdır. Bebeğin henüz kilo almadığı bir dönemde sizin de kilo almamanız, gebeliğin geri kalanını daha sağlıklı geçirmenize yardımcı olur. İçinizin çektiği şeyler hep karbonhidrat ağırlıklı ya da sağlıksız atıştırmalıklarsa, bunları tamamen yasaklamak yerine miktarını azaltın. Amaç kilonuzu sabit tutmaya çalışmaktır.
Biraz kilo aldıysanız da çok dert etmeyin. Dr. Akın, bulantılar bittikten sonra bunu dengelemenin mümkün olduğunu, önemli olanın kontrolü elden bırakmamak olduğunu söylüyor.
Op. Dr. Öznur Dündar Akın'ın Önerileri
- İlk üç ayı beslenme alışkanlıklarınızı düzene sokmak için bir fırsat olarak görün.
- Bulantı yüzünden yiyemediğiniz günler için kendinizi suçlamayın; bebek bu dönemde yolk kesesinden beslenir.
- Mideyi rahatlatan besinleri tüketirken porsiyonları kontrol edin; karbonhidrat ağırlıklı atıştırmalıkları sınırlayın.
- Bulantının hafif olduğu anlarda ceviz, fındık, avokado, brokoli ve et gibi besleyici seçeneklere yönelin.
- Kusmalar nedeniyle hiç sıvı tutamıyorsanız ya da kilo kaybınız belirginse doktorunuza başvurun.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve doktor değerlendirmesinin yerini tutmaz. Gebeliğinizle ilgili kararları takip eden doktorunuzla birlikte verin.
Sıkça Sorulan Sorular
Op. Dr. Öznur Dündar Akın, 8. haftada kalp tepe atımının dakikada 120 ile 160 arasında olduğunu belirtiyor. Bebeğinizin kalp atımının sizin gebeliğiniz için uygun olup olmadığını ultrason kontrolünde doktorunuz değerlendirir.
Videoda aktarılana göre 8. haftada bebek yaklaşık 1 gramdır ve bir yaban mersini büyüklüğündedir. 7. haftaya göre hacimsel büyük bir fark yoktur, milimetrik büyüme devam eder.
Evet, embriyonal gelişimde 8. haftada eller ve ayaklar oluşmuştur; ancak parmaklar arasındaki perdeler henüz ayrılmamıştır. Bu ayrıntılar ultrasonda bu hafta görülmez, ilerleyen haftalarda seçilebilir.
Bu durum genellikle mideyi rahatlatsın diye sık sık peynirli makarna, tost, ekmek gibi karbonhidrat ağırlıklı besinler tüketilmesinden kaynaklanır. Op. Dr. Öznur Dündar Akın, bu besinlerin miktarını azaltmayı ve kiloyu sabit tutmaya çalışmayı öneriyor.
Bulantınız varsa az ve sık yemek, yudum yudum su ya da maden suyu içmek, çubuk kraker veya leblebi gibi hafif atıştırmalıklar işinizi görebilir. Bulantının olmadığı anlarda ceviz, fındık, avokado, brokoli ve et gibi besleyici seçeneklere yönelebilirsiniz.