İnfertilite Tedavisi

İnfertilite Tedavisi Nedir?

İnfertilite tedavisi, düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik elde edemeyen çiftlerde, gebeliği engelleyen nedenlerin araştırılması ve bu nedenlere yönelik uygun tedavi yöntemlerinin uygulanmasıdır. İnfertilite yalnızca kadınlara ait bir problem değildir. Kadına bağlı nedenler, erkeğe bağlı nedenler veya her iki tarafı ilgilendiren faktörler gebelik oluşmasını zorlaştırabilir. Bazı çiftlerde ise yapılan ayrıntılı incelemelere rağmen belirgin bir neden bulunamayabilir.

Genel olarak 35 yaşın altındaki kadınlarda yaklaşık bir yıl, 35 yaş ve üzerindeki kadınlarda ise yaklaşık altı ay boyunca düzenli korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması durumunda infertilite açısından değerlendirme gündeme gelebilir. Ancak adet düzensizliği, yumurtalık rezervinde azalma şüphesi, endometriozis, geçirilmiş yumurtalık ameliyatları veya erkekte bilinen sperm problemi varsa değerlendirme daha erken yapılabilir.

Op. Dr. Öznur Dündar Akın tarafından gerçekleştirilecek kadın hastalıkları ve doğum değerlendirmesinde hastanın yaşı, adet düzeni, yumurtalık rezervi, rahim ve tüplerin durumu ile gebelik geçmişi gibi birçok faktör birlikte ele alınabilir.

İnfertilite Nedir?

İnfertilite, çocuk sahibi olmak isteyen bir çiftin doğal yollarla gebelik elde etmekte güçlük yaşaması olarak tanımlanabilir. Halk arasında kısırlık olarak da bilinir. Ancak infertilite tanısı, çiftin hiçbir zaman çocuk sahibi olamayacağı anlamına gelmez.

Günümüzde yumurtlama tedavileri, aşılama ve tüp bebek gibi farklı infertilite tedavisi seçenekleri bulunmaktadır. Hangi tedavinin uygulanacağı çiftin yaşına, infertilite süresine ve saptanan probleme göre değişir.

İnfertilite temel olarak iki grupta değerlendirilebilir:

• Primer infertilite: Daha önce hiç gebelik oluşmamış olmasıdır.
• Sekonder infertilite: Daha önce gebelik oluşmasına rağmen daha sonraki dönemde yeniden gebelik elde edilememesidir.

Her iki durumda da tedavi öncesinde nedenin araştırılması önemlidir.

İnfertilite Neden Olur?

İnfertilitenin birçok farklı nedeni olabilir. Gebeliğin oluşması için kadında düzenli yumurtlama gerçekleşmesi, yumurtanın tüplerden geçebilmesi, rahim yapısının gebelik için uygun olması ve yeterli sayı ile kalitede sperm bulunması gerekir.

Bu süreçlerden herhangi birinde meydana gelen problem gebelik şansını etkileyebilir.

Kadınlarda infertilite nedenleri arasında:

• Yumurtlama bozuklukları
• Polikistik over sendromu
• Yumurtalık rezervinin azalması
• İleri yaş
• Tüplerin tıkalı olması
• Endometriozis
• Rahim içi polipler
• Bazı miyom türleri
• Rahim içi yapışıklıklar
• Hormonal bozukluklar
• Erken yumurtalık yetmezliği

yer alabilir.

Erkeklerde ise sperm sayısının düşük olması, sperm hareketliliğinin yetersizliği, sperm şekil bozuklukları, hormonal problemler, varikosel ve bazı genetik durumlar infertiliteye yol açabilir.

Bu nedenle infertilite tedavisi yalnızca kadının değerlendirilmesiyle planlanmamalıdır. Gerektiğinde çiftin her iki üyesinin de eş zamanlı değerlendirilmesi gerekir.

İnfertilite Tanısı Nasıl Konulur?

İnfertilite tanısında öncelikle ayrıntılı tıbbi öykü alınır. Kadının adet düzeni, daha önce gebelik geçirip geçirmediği, düşük öyküsü, geçirilmiş ameliyatları ve kronik hastalıkları değerlendirilir.

Ardından jinekolojik muayene ve ultrason yapılabilir.

Kadınlarda kullanılan bazı infertilite tetkikleri şunlardır:

• Vajinal ultrason
• AMH testi
• FSH ve LH testleri
• Estradiol ölçümü
• TSH ve prolaktin değerlendirmesi
• Yumurtlama takibi
• Rahim filmi
• Gerektiğinde histeroskopi
• Gerektiğinde laparoskopi

Erkeklerde ise en önemli başlangıç incelemelerinden biri sperm analizidir. Sperm sayısı, hareketliliği ve yapısal özellikleri değerlendirilir.

Op. Dr. Öznur Dündar Akın, infertilite değerlendirmesi sırasında kadın üreme sistemini etkileyebilecek farklı faktörlerin birlikte incelenmesi esasına dayanan kişiye özel bir yaklaşım planlayabilir.

İnfertilite Tedavisi Nasıl Yapılır?

İnfertilite tedavisi, hastada belirlenen probleme göre planlanır. Her çifte aynı tedavinin uygulanması doğru değildir.

Tedavi seçiminde:

• Kadının yaşı
• Yumurtalık rezervi
• Yumurtlama durumu
• Tüplerin açık olup olmadığı
• Rahim yapısı
• Sperm değerleri
• İnfertilite süresi
• Daha önce uygulanan tedaviler

değerlendirilir.

Bazı hastalarda yalnızca yumurtlamayı düzenleyen ilaç tedavileri yeterli olabilirken bazı çiftlerde aşılama veya tüp bebek tedavisine ihtiyaç duyulabilir.

Yumurtlama Tedavisi Nedir?

Yumurtlama problemi, kadınlarda infertilitenin önemli nedenlerinden biridir. Özellikle polikistik over sendromu bulunan bazı kadınlarda düzenli yumurtlama gerçekleşmeyebilir.

Yumurtlama tedavisinde ilaçlarla yumurtalıkların uyarılması amaçlanabilir. Tedavi sırasında yumurta gelişimi ultrason ile takip edilir.

Yumurtanın uygun büyüklüğe ulaşmasının ardından gebelik açısından uygun dönem belirlenebilir.

Yumurtlama tedavisi her hastaya aynı doz veya aynı ilaçla uygulanmaz. Tedavi planının doktor kontrolünde yapılması önemlidir.

Aşılama Tedavisi Nedir?

Aşılama, diğer adıyla intrauterin inseminasyon, bazı infertilite vakalarında kullanılan yardımcı üreme yöntemlerinden biridir.

Tedavi sırasında erkekten alınan sperm örneği laboratuvar ortamında hazırlanır. Hareketli ve kaliteli spermlerin yoğunlaştırılmasının ardından sperm rahim içerisine özel bir kateter yardımıyla bırakılır.

Aşılama tedavisi özellikle:

• Hafif sperm problemleri
• Yumurtlama bozuklukları
• Bazı açıklanamayan infertilite vakaları
• Rahim ağzıyla ilişkili bazı problemlerde

değerlendirilebilir.

Ancak her infertilite hastası için aşılama uygun olmayabilir.

Tüp Bebek Tedavisi Nedir?

İnfertilite tedavisi denildiğinde en çok bilinen yöntemlerden biri tüp bebek tedavisidir.

Tüp bebek tedavisinde ilk olarak yumurtalıkların birden fazla yumurta geliştirmesi için ilaç tedavisi uygulanabilir. Yumurtaların gelişimi ultrason ve gerekli kan testleriyle takip edilir.

Yeterli olgunluğa ulaşan yumurtalar yumurta toplama işlemiyle alınır. Laboratuvar ortamında sperm hücreleriyle döllenme sağlanır.

Oluşan embriyolardan uygun görülen embriyo veya embriyolar rahim içerisine transfer edilir.

Tüp bebek tedavisi şu durumlarda gündeme gelebilir:

• Tüplerin kapalı olması
• İleri derecede sperm problemi
• Yumurtalık rezervinde azalma
• Endometriozis
• Uzun süren açıklanamayan infertilite
• Tekrarlayan aşılama başarısızlığı
• Bazı genetik hastalık riskleri

Tüp bebek tedavisi kararı hastanın bireysel özelliklerine göre verilmelidir.

İnfertilite Tedavisinde Kadının Yaşı Önemli midir?

Kadın yaşı, gebelik ihtimalini etkileyen önemli faktörlerden biridir. Kadınlarda yaş ilerledikçe yumurta sayısı ve yumurtaların üreme kapasitesi azalabilir.

Özellikle 35 yaş sonrasında doğurganlıktaki azalma daha belirgin hale gelebilir. Ancak yalnızca yaş üzerinden değerlendirme yapılması yeterli değildir.

Yumurtalık rezervi, adet düzeni, rahim yapısı ve eşin sperm özellikleri de birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle çocuk sahibi olmayı planlayan ancak gebelik elde edemeyen çiftlerin değerlendirmeyi gereksiz yere geciktirmemesi önemlidir.

Yumurtalık Rezervi İnfertilite Tedavisini Etkiler mi?

Yumurtalık rezervi, yumurtalıklarda bulunan yumurta potansiyeli hakkında bilgi veren önemli göstergelerden biridir.

AMH testi ve ultrason ile antral folikül sayımı, yumurtalık rezervinin değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Düşük yumurtalık rezervi gebeliğin kesinlikle mümkün olmadığı anlamına gelmez. Ancak tedavinin planlanmasında önemli bir faktördür.

Op. Dr. Öznur Dündar Akın tarafından yapılacak değerlendirmede yumurtalık rezervi ile birlikte hastanın yaşı ve diğer üreme sağlığı bulguları göz önünde bulundurulabilir.

İnfertilite Tedavisi Ne Kadar Sürer?

İnfertilite tedavisinin süresi kullanılan yönteme göre değişir.

Yumurtlama takibiyle uygulanan tedaviler bir veya birkaç adet döngüsü boyunca devam edebilir. Aşılama tedavisi belirli bir yumurtlama dönemine göre planlanırken tüp bebek tedavisi yumurtaların uyarılması, toplanması ve embriyo transferi gibi farklı aşamalardan oluşur.

Bazı çiftlerde ilk tedavi sonrasında gebelik oluşabilirken bazı kişilerde birden fazla tedavi denemesi gerekebilir.

Dolayısıyla infertilite tedavisi ne kadar sürer? sorusuna herkes için geçerli tek bir cevap vermek mümkün değildir.

İnfertilite Tedavisinde Beslenme Önemli midir?

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları üreme sağlığını destekleyebilir. Ancak hiçbir besin veya bitkisel ürün tek başına infertiliteyi tedavi etmez.

Gebelik planlayan kişilerin:

• Dengeli beslenmesi
• Sağlıklı vücut ağırlığını koruması
• Sigara kullanmaması
• Alkol tüketimini sınırlandırması
• Düzenli hareket etmesi
• Yeterli uyuması

önerilebilir.

Vitamin ve takviyeler ise doktor önerisi olmadan gelişigüzel kullanılmamalıdır.

İnfertilite Tedavisinin Başarı Oranı Nedir?

İnfertilite tedavisinin başarı oranı her çift için farklıdır. Tedavinin başarısını etkileyen en önemli faktörlerden bazıları kadının yaşı, yumurta rezervi, sperm kalitesi, infertilite nedeni ve kullanılan tedavi yöntemidir.

Bu nedenle tedavi öncesinde kesin gebelik garantisi verilmesi doğru değildir.

Amaç, çiftin mevcut durumuna göre gebelik ihtimalini artırabilecek en uygun tedavi seçeneğinin belirlenmesidir.

İnfertilite Tedavisi İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

35 yaşından küçük kadınlarda yaklaşık bir yıllık düzenli korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmuyorsa değerlendirme yapılabilir. 35 yaş ve üzerindeki kadınlarda ise daha erken başvuru önerilebilir.

Bunun yanında:

• Adetlerin çok düzensiz olması
• Adetlerin uzun süredir olmaması
• Bilinen endometriozis
• Geçirilmiş yumurtalık veya tüp ameliyatı
• Erken menopoz öyküsü
• Erkekte bilinen sperm problemi

gibi durumlarda beklemeden uzman değerlendirmesi gerekebilir.

İnfertilite Tedavisinde Kişiye Özel Yaklaşım

İnfertilite, tek bir hastalık değil, birçok farklı durum sonucunda ortaya çıkabilen bir üreme sağlığı problemidir. Bu nedenle doğru tedavinin belirlenmesi için öncelikle infertilitenin nedeninin araştırılması gerekir.

Op. Dr. Öznur Dündar Akın tarafından gerçekleştirilecek değerlendirmede kadının yaşı, yumurtalık rezervi, rahim yapısı, tüplerin durumu, adet düzeni ve varsa önceki gebelik öyküsü birlikte değerlendirilebilir.

 infertilite tedavisi, çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerde gebeliği engelleyen faktörlerin belirlenmesi ve uygun tedavi yönteminin seçilmesi sürecidir. Yumurtlama tedavileri, aşılama ve tüp bebek gibi farklı seçenekler bulunmakla birlikte hangi yöntemin uygun olduğu her çiftte farklılık gösterebilir. Bu nedenle infertilite şüphesi bulunan çiftlerin kişiye özel değerlendirme için kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurması önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular